OPOREZIVANJE POREZOM NA DOHODAK GRAĐANA AKO JE ZA MANJAK DOBARA UTVRĐENA ODGOVORNOST FIZIČKOG LICA (ZAPOSLENOG, OSNIVAČA, ODNOSNO ZAKONSKOG ZASTUPNIKA)

Donosilac: Ministarstvo finansija

Broj: 2374405 2025 10520 004 000 011 004

Datum: 11. 3. 2026.

Povodom vašeg zahteva kojim ste tražili mišljenje po pitanju poreskog tretmana manjka dobara, sastanovišta poreza na dohodak građana dajemo odgovor:

Prema navodima u zahtevu, poreskom kontrolom u privrednom društvu, za poreski period 1. avgust – 31. avgust 2023. godine, utvrđen je manjak dobara – matičnog soka aronije. Podnosilac zahteva ističe se da je pre isporuke ugovorenih dobara to privredno društvo dobavljaču (koji prerađuje bobice aronije u svrhu dobijanja matičnog soka) u potpunosti izvršio plaćanje svih obaveza na osnovu prethodno ispostavljenih računa (avansnih i konačnih), međutim, kako se dalje objašnjava, do momenta plaćanja dobavljač nije preradio celokupnu količinu bobica aronije u matični sok i nije u celosti isporučio ugovorenu i plaćenu količinu matičnog soka tako da je nastao manjak dobara kao razlika u količini matičnog soka aronije koja je navedena u konačnim računima i količini matičnog soka koja je zatečena u magacinu privrednog društva. Dalje, ukazuje se da je celokupna količina matičnog soka aronije, koja je navedena u konačnim računima i koja je predmet manjka, isporučena u toku poreske kontrole, jer je, kako se ističe, od momenta plaćanja po avansnim računima dobavljač sukcesivno prerađivao sok i vršio

njegovu isporuku. Takođe, navodi se da je kao obezbeđenje da će dobavljač privrednom društvu

isporučiti celokupnu ugovorenu količinu matičnog soka aronije, nakon plaćanja po avansnim računima, privredno društvo uspostavilo zalogu nad celokupnom količinom sirovine (bobica aronije) koje su se nalazile u magacinu dobavljača, a zaloga je bila uredno upisana u Agenciji za privredne registre u korist privrednog društva. Pored toga, ističe se da je u postupku poreske kontrole, u vezi sa manjkom, obvezniku obračunata poreska obaveza po osnovu poreza na dodatu vrednost i da je u celosti naplaćena od poreskog obveznika.

Prema odredbama člana 1. stav 1. i člana 2. stav 1. Zakona o porezu na dohodak građana („Službeni glasnik RS“, br. 24/01, 80/02, 80/02-dr. zakon, 135/04, 62/06, 65/06-ispravka, 31/09, 44/09, 18/10,50/11, 91/11-US, 93/12, 114/12-US, 47/13, 48/13-ispravka, 108/13, 57/14, 68/14-dr. zakon, 112/15, 113/17, 95/18, 86/19, 153/20, 44/21, 118/21, 138/22, 92/23, 94/24, 19/25 i 109/25 – u daljem tekstu:

Zakon), porez na dohodak građana plaćaju, u skladu sa odredbama ovog zakona, fizička lica koja

ostvaruju dohodak na prihode iz svih izvora, osim onih koji su posebno izuzeti ovim zakonom.

Prihodi koji, saglasno Zakonu, podležu oporezivanju porezom na dohodak građana oporezuju se bilo da su ostvareni u novcu, u naturi, činjenjem ili na drugi način (član 3. stav 2. Zakona).

Prema odredbi člana 6. Zakona, poreski obveznik je fizičko lice koje je po odredbama ovog zakona dužno da plati porez.

Zaradom, u smislu ovog zakona, smatraju se i primanja u obliku bonova, hartija od vrednosti, osim akcija stečenih u postupku svojinske transformacije, novčanih potvrda, robe, kao i primanja ostvarena činjenjem ili pružanjem pogodnosti, opraštanjem duga, kao i pokrivanjem rashoda obveznika novčanom nadoknadom ili neposrednim plaćanjem (član 14. stav 1. Zakona).

Odredbom člana 61. stav 1. tačka 4) Zakona propisano je da se prihodom od kapitala smatra uzimanje iz imovine i korišćenje usluga privrednog društva od strane vlasnika društva za njihove privatne potrebe I ličnu potrošnju.

Prema odredbi člana 62. Zakona, obveznik poreza na prihode od kapitala je fizičko lice koje ostvaruje te prihode.

Oporezivi prihod od kapitala čini novčani ili nenovčani iznos ostvarenog prihoda (član 63. stav 1.

Zakona). Prema odredbi člana 63. stav 2. Zakona, ako su prihodi od kapitala ostvareni u nenovčanom obliku, vrednost tih prihoda se utvrđuje prema tržišnoj vrednosti prava, dobara, odnosno usluga na dan ostvarivanja prihoda.

Prema odredbama člana 4. st. 1. i 3. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji („Službeni glasnik RS“, br. 80/02, 84/02 – ispravka, 23/03-ispravka, 70/03, 55/04, 61/05, 85/05-dr. zakon, 62/06-dr. zakon, 61/07, 20/09, 72/09-dr. zakon, 53/10, 101/11, 2/12-ispravka, 93/12, 47/13, 108/13, 68/14, 105/14, 91/15-autentično tumačenje, 112/15, 15/16, 108/16, 30/18, 95/18, 86/19, 144/20, 96/21, 138/22, 94/24 i 109/25 – u daljem tekstu: ZPPPA), Poreska uprava je dužna da ostvaruje sva prava i obaveze iz poreskopravnog odnosa u skladu sa zakonom i dužna je da utvrđuje sve činjenice koje su bitne za donošenje zakonite i pravilne odluke, posvećujući jednaku pažnju činjenicama koje idu u prilog i na štetu poreskom obvezniku.

Činjenice u poreskom postupku utvrđuju se na osnovu dokaza, a kao dokaz u poreskom postupku mogu se upotrebiti poreska prijava, poreski bilans, poslovne knjige i evidencije, računovodstveni iskazi, poslovna dokumentacija i druge isprave i informacije kojima raspolaže Poreska uprava, prikupljene od poreskog obveznika ili trećih lica, iskaz svedoka, nalaz veštaka, uviđaj i svako drugo sredstvo kojim se činjenice mogu utvrditi (član 43. st. 1. i 2. ZPPPA).

Saglasno odredbama člana 9. st. 1. i 2. ZPPPA, poreske činjenice utvrđuju se prema njihovoj ekonomskoj suštini, a ako se simulovanim pravnim poslom prikriva neki drugi pravni posao, za utvrđivanje poreske obaveze osnovu čini disimulovani pravni posao. Kada su na propisima suprotan način ostvareni prihodi, odnosno stečena imovina, Poreska uprava će utvrditi poresku obavezu u skladu sa zakonom kojim se uređuje odgovarajuća vrsta poreza (stav 3. tog člana ZPPPA).

Imajući u vidu navedeno, kada je u postupku poreske kontrole utvrđen manjak dobara/zaliha (na koji je, u postupku poreske kontrole, obračunat i plaćen porez na dodatu vrednost) kao razlika između knjigovodstvenog stanja i stvarnog stanja dobara, u vezi sa kojim manjkom je utvrđena odgovornost određenog fizičkog lica, smatramo da je po tom osnovu fizičko lice ostvarilo prihod koji je predmet oporezivanja porezom na dohodak građana saglasno Zakonu. Ako je za iznos manjka odgovorno određeno fizičko lice (npr. lice u čijem opisu poslova radnog mesta na koje je raspoređen, odnosno koje obavlja, je i odgovornost u pogledu stanja dobara/zaliha za koje je konstatovan manjak, u skladu sa opštim aktom kod poslodavca) i za koji manjak je utvrđena odgovornost tog lica, smatramo da je po tom osnovu fizičko lice ostvarilo prihod koji je predmet oporezivanja porezom na dohodak građana saglasno

Zakonu. Za odgovorno lice koje u radnom odnosu, taj prihod bi imao poreski tretman zarade, a ukoliko je reč o licu koje je vlasnik, odnosno član privrednog društva i njegov zakonski zastupnik koji nije u random odnosu u tom privrednom društvu, taj prihod bi imao poreski tretman uzimanja iz imovine privrednog društva.

Saglasno načelu fakticiteta, Poreska uprava u svakom konkretnom slučaju utvrđuje sve činjenice koje su od značaja za opredeljenje poreskog tretmana prihoda koje ostvari fizičko lice, saglasno članu 9. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji.