ZA OSTVARIVANJE PRAVA NA POVRAĆAJ VIŠE PLAĆENOG IZNOSA DOPRINOSA USLOV JE DA JE DUGOVANI IZNOS DOPRINOSA, UTVRĐEN REŠENJEM PORESKE UPRAVE, OBVEZNIK U CELOSTI PLATIO (ODJEDNOM ILI U RATAMA; U ROKU DOSPELOSTI ILI PRE ROKA)
Donosilac: Ministarstvo finansija
Broj: 3274398 2024 10520 004 000 011 001
Datum: 5. 5. 2026.
Povodom vašeg dopisa broj: 000-431-00-00248/2024-0000 od 29. oktobra 2024. godine, kojimste tražili
mišljenje u vezi sa pitanjem u kom momentu fizičko lice, kome je rešenjem Poreske uprave utvrđeno da
u 120 jednakih mesečnih iznosa plaća porez na prihode po osnovu ugovorene naknade od autorskih i srodnih prava i ugovorene naknade za izvršeni rad, na koje se porez plaća samooporezivanjem, može da
ostvari pravo na povraćaj više plaćenih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje (u daljem tekstu: doprinosi), dajemo odgovor:
Odredbom člana 5. stav 1. Zakona o izmenama i dopunama Zakona o porezu na dohodak građana
(„Službeni glasnik RS“, br. 44/21 i 118/21 – u daljem tekstu: Zakon o izmenama i dopunama ZPDG)
propisano je da poreski organ rešenjem utvrđuje porez na prihode po osnovu ugovorene
naknade od autorskih i srodnih prava i ugovorene naknade za izvršeni rad, na koje se porez plaća
samooporezivanjem, ostvarene u periodu počev od 1. januara 2015. godine zaključno sa 31. decembrom
2022. godine, ukoliko nije:
– nastupila zastarelost utvrđivanja poreske obaveze u skladu sa propisima koji su bili na snazi u momentu ostvarivanja prihoda, ili
– pravosnažno okončan postupak utvrđivanja poreske obaveze, ili
– pre stupanja na snagu ovog zakona plaćena poreska obaveza u skladu sa propisima koji su bili na snazi
na dan nastanka poreske obaveze. Porez utvrđen rešenjem iz stava 1. ovog člana plaća se u 120 jednakih mesečnih iznosa, s tim da
prvi iznos dospeva za plaćanje 15. u mesecu koji sledi mesecu koji je naredni u odnosu na mesec u kome je doneto rešenje poreskog organa (član 5. stav 4. Zakona o izmenama i dopunama ZPDG).
Odredbom člana 57. stav 1. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje („Službeni glasnik RS“, br. 84/04, 61/05, 62/06, 5/09, 52/11, 101/11, 47/13, 108/13, 57/14, 68/14-dr. zakon,
112/15, 113/17, 95/18, 86/19, 153/20, 44/21, 118/21, 138/22, 92/23, 94/24 i 109/25 – u daljem tekstu:
Zakon o doprinosima) propisano je da doprinose za lica koja ostvaruju ugovorenu naknadu isplatilac je
dužan da obračuna, obustavi i uplati prilikom isplate ugovorene naknade.
Lice koje ostvaruje ugovorenu naknadu dužno je da samo obračuna i uplati doprinose u slučaju kada tu naknadu ostvaruje od lica koje prilikom isplate naknade nije obveznik obračunavanja i plaćanja
doprinosa (član 57. stav 2. Zakona o doprinosima).
Odredbom člana 64v Zakona o doprinosima propisano je da doprinosi za lica iz člana 57. stav 2. ovog zakona, koja u periodu počev od 1. januara 2015. godine zaključno sa 31. decembrom 2022. godine
ostvaruju ugovorenu naknadu od lica koje prilikom isplate naknade nije obveznik obračunavanja i plaćanja doprinosa, utvrđuju se rešenjem poreskog organa i plaćaju se saglasno odredbama zakona
kojim se uređuje porez na dohodak građana, koje se odnose na ugovorenu naknadu na koju se porez plaća samooporezivanjem, ostvarenu u tom periodu.
Prema odredbi člana član 66. stav 1. Zakona o doprinosima, obveznik doprinosa koji je sam
platio doprinose, odnosno kome je u njegovo ime i u njegovu korist plaćen doprinos iz osnovice koja prelazi
iznos najviše godišnje osnovice za kalendarsku godinu ima pravo na povraćaj tako više plaćenog iznosa
doprinosa.
Pravo na povraćaj više plaćenog iznosa doprinosa u smislu stava 1. ovog člana utvrđuje se rešenjem
Poreske uprave, na zahtev obveznika doprinosa koji se podnosi na propisanom obrascu (član 66. stav 2.
Zakona o doprinosima).
Pravilnikom o uslovima, postupku i načinu za povraćaj više plaćenog doprinosa za obavezno socijalno
osiguranje i prestanku obaveze plaćanja doprinosa po osnovu ugovorene naknade u toku
tekuće godine („Službeni glasnik RS“, broj 29/26 – u daljem tekstu: Pravilnik) propisuju se uslovi, postupak i
način za povraćaj više plaćenog doprinosa i prestanak obaveze plaćanja doprinosa po osnovu ugovorene naknade
u toku tekuće godine.
Povraćaj više plaćenog doprinosa vrši se po isteku kalendarske godine za prethodnu godinu, na osnovu
podataka unetih u matičnu evidenciju organizacije nadležne za obavezno penzijsko i invalidsko
osiguranje, koji se elektronskim putem preuzimaju od Centralnog registra obaveznog socijalnog
osiguranja iz podnetih poreskih prijava i iz uverenja o plaćenim doprinosima po osnovu obavljanja
samostalne delatnosti i poljoprivredne delatnosti koja izdaje Poreska uprava (član 3. Pravilnika).
Saglasno navedenom, obveznik doprinosa koji je sam platio doprinose, odnosno kome je u njegovo ime i
u njegovu korist plaćen doprinos iz osnovice koja prelazi iznos najviše godišnje osnovice za kalendarsku godinu, ima pravo na povraćaj tako više plaćenog iznosa doprinosa, koji (povraćaj) ostvaruje u skladu sa
Zakonom o doprinosima i Pravilnikom.
U tom smislu, obveznik kome je Poreska uprava rešenjem utvrdila porez i doprinose na prihode po osnovu ugovorene naknade od autorskih i srodnih prava i ugovorene naknade za izvršeni rad,
na koje se porez plaća samooporezivanjem, ostvarene u periodu počev od 1. januara 2015. godine
zaključno sa 31. decembrom 2022. godine, tako da porez (prema članu 5. Zakona o izmenama i dopunama
ZPDG) i doprinose (prema članu 64v Zakona o doprinosima) plaća u 120 jednakih mesečnih iznosa, ima
pravo na povraćaj više plaćenog iznosa doprinosa u skladu sa članom 66. Zakona o doprinosima. U slučaju kada je
obveznik u celosti platio dospeli iznos obaveza po osnovu neplaćenih doprinosa, utvrđenih rešenjem
Poreske uprave, bilo da je obaveze u celosti platio o dospelosti rata ili da je obaveze u celosti platio pre
dospelosti rata, može da ostvari pravo na povraćaj više plaćenog iznosa doprinosa. Za
ostvarivanje prava na povraćaj više plaćenog iznosa doprinosa od značaja je okolnost da je u predmetnom slučaju
dugovani iznos doprinosa u celosti plaćen, nezavisno da li je plaćanje izvršeno odjednom ili po ratama.