UNOS DELA POSLOVNOG OBJEKTA KAO ULOGA U PRIVREDNO DRUŠTVO KOJE NIJE OBVEZNIK PDV-A, KOJI ČINI CELOKUPNU IMOVINU TOG DRUŠTVA, I SPROVOĐENJE STATUSNE PROMENE PRIPAJANJA TOG DRUŠTVA DRUGOM PRIVREDNOM DRUŠTVU (SA ASPEKTA PDV-A)

Ministarstvo finansija

004200239 2025 10520 004 000 011 004

19. 11. 2025.

I

U skladu sa odredbom člana 25. stav 2. tačka 3) Zakona o porezu na dodatu vrednost („Službeni glasnik RS“, br. 84/04, 86/04-ispravka, 61/05, 61/07, 93/12, 108/13, 68/14-dr. zakon, 142/14, 83/15, 108/16, 113/17, 30/18, 72/19, 153/20, 138/22 i 94/24 – u daljem tekstu: ZPDV), za promet objekata propisano je poresko oslobođenje bez prava na odbitak prethodnog poreza, osim za:

– prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima ili ekonomski deljivim celinama u okviru tih objekata i prvi prenos vlasničkog udela na novoizgrađenim građevinskim objektima ili ekonomski deljivim celinama u okviru tih objekata;
– promet objekata i ekonomski deljivih celina u okviru tih objekata, uključujući i vlasničke udele na tim dobrima, u slučaju kada je ugovorom na osnovu kojeg se vrši promet tih dobara, zaključenim između obveznika PDV, predviđeno da će se na taj promet obračunati PDV, pod uslovom da sticalac obračunati PDV može u potpunosti odbiti kao prethodni porez.

Pravilnikom o porezu na dodatu vrednost („Službeni glasnik RS“, br. 37/21, 64/21, 127/21, 49/22, 59/22, 7/23, 15/23, 60/23, 96/23, 116/23, 29/24, 65/24, 73/24, 101/24 i 107/24 – u daljem tekstu: PPDV) bliže je uređeno šta se smatra objektima, odnosno novoizgrađenim građevinskim objektima u smislu člana 25. stav 2. tačka 3) ZPDV.

U vezi sa navedenim, kada obveznik PDV izvrši prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenom građevinskom objektu ili ekonomski deljivoj celini u okviru tog objekta, poreski dužnik je obveznik PDV koji je izvršio taj promet. Izuzetno od navedenog, ako obveznik PDV, koji je evidentiran za obavezu plaćanja PDV u skladu sa ZPDV, izvrši drugom obvezniku PDV, takođe evidentiranom za obavezu plaćanja PDV u skladu sa ZPDV, prvi prenos prava raspolaganja na hipotekovanoj nepokretnosti –  novoizgrađenom građevinskom objektu ili ekonomski deljivoj celini u okviru tog objekta kod realizacije hipoteke u skladu sa zakonom kojim se uređuje hipoteka ili prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenom građevinskom objektu ili ekonomski deljivoj celini u okviru tog objekta nad kojima se sprovodi izvršenje u izvršnom postupku u skladu sa zakonom, poreski dužnik za taj promet je obveznik PDV kojem je promet izvršen (primalac).

Prema tome, kada u skladu sa zakonom kojim se uređuju privredna društva obveznik PDV (Društvo 2) unese deo poslovnog objekta kao ulog u privredno društvo koje nije obveznik PDV (Društvo 3), poreski dužnik za taj promet je obveznik PDV (Društvo 2) ukoliko je u konkretnom slučaju reč o prvom prenosu prava raspolaganja na delu poslovnog objekta koji se smatra novoizgrađenim građevinskim objektom u skladu sa ZPDV i PPDV. Ako u konkretnom slučaju nije reč o prvom prenosu prava raspolaganja na delu poslovnog objekta koji se smatra novoizgrađenim građevinskim objektom u skladu sa ZPDV i PPDV, taj promet oslobođen je PDV bez prava na odbitak prethodnog poreza u skladu sa ZPDV.

* * *

Odredbama člana 3. ZPDV propisano je, da su predmet oporezivanja PDV isporuka dobara i pružanje usluga (u daljem tekstu: promet dobara i usluga) koje poreski obveznik izvrši u Republici uz naknadu, u okviru obavljanja delatnosti, kao i uvoz dobara u Republiku.

Saglasno odredbi člana 4. stav 1. ZPDV, promet dobara, u smislu ovog zakona, je prenos prava raspolaganja na telesnim stvarima (u daljem tekstu: dobra) licu koje tim dobrima može raspolagati kao vlasnik, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

Prometom dobara, u smislu ovog zakona, smatra se i prenos prava raspolaganja na građevinskim objektima ili ekonomski deljivim celinama u okviru tih objekata (član 4. stav 3. tačka 7) ZPDV).

Odredbom člana 10. stav 1. tačka 1) ZPDV propisano je da je poreski dužnik, u smislu ovog zakona obveznik koji vrši oporezivi promet dobara i usluga, osim kada obavezu plaćanja PDV u skladu sa ovim članom ima drugo lice.

Saglasno odredbi člana 10. stav 2. tačka 5) ZPDV, izuzetno od stava 1. tačka 1) ovog člana, poreski dužnik je primalac dobara ili usluga, obveznik PDV, za promet izvršen od strane drugog obveznika PDV, i to kod prometa:

(1) hipotekovane nepokretnosti kod realizacije hipoteke u skladu sa zakonom kojim se uređuje hipoteka;
(2) predmeta založnog prava kod realizacije ugovora o zalozi u skladu sa zakonom kojim se uređuje založno pravo na pokretnim stvarima;
(3) dobara ili usluga nad kojima se sprovodi izvršenje u izvršnom postupku u skladu sa zakonom.

Za promet dobara i usluga iz stava 2. ovog člana, koji se vrši između obveznika PDV, pravila za određivanje poreskog dužnika iz stava 2. ovog člana primenjuju se isključivo ako je taj promet izvršen između obveznika PDV evidentiranih za obavezu plaćanja PDV u skladu sa ovim zakonom (član 10. stav 3. ZPDV).

Prema odredbi člana 25. stav 2. tačka 3) ZPDV, PDV se ne plaća na promet objekata, osim prvog prenosa prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima ili ekonomski deljivim celinama u okviru tih objekata i prvog prenosa vlasničkog udela na novoizgrađenim građevinskim objektima ili ekonomski deljivim celinama u okviru tih objekata, kao i prometa objekata i ekonomski deljivih celina u okviru tih objekata, uključujući i vlasničke udele na tim dobrima, u slučaju kada je ugovorom na osnovu kojeg se vrši promet tih dobara, zaključenim između obveznika PDV, predviđeno da će se na taj promet obračunati PDV, pod uslovom da sticalac obračunati PDV može u potpunosti odbiti kao prethodni porez.

Odredbom člana 133. stav 1. PPDV propisano je da se objektima, u smislu člana 25. stav 2. tačka 3) ZPDV, smatraju građevine spojene sa tlom, koje predstavljaju fizičku, funkcionalnu, tehničko-tehnološku ili biotehničku celinu, u svim stepenima izgrađenosti, koje kao takve mogu biti predmet prenosa prava raspolaganja, i to:

1) stambeni objekti (zgrade koje su u potpunosti namenjene stanovanju, kao i zgrade koje su delom namenjene stanovanju, a delom u druge svrhe, u delu koji je namenjen stanovanju);
2) druge vrste objekata (poslovne zgrade, saobraćajni, vodoprivredni i energetski objekti, objekti infrastrukture elektronskih komunikacija – kablovska kanalizacija, objekti komunalne infrastrukture, industrijski, poljoprivredni i drugi privredni objekti, objekti sporta i rekreacije, groblja, skloništa, pravo trajnog korišćenja parking mesta u otvorenom stambenom bloku i stambenom kompleksu i dr.).

Odredbom stava 2. istog člana PPDV propisano je da se ekonomski deljivim celinama u okviru objekata smatraju delovi objekata koji se isporučuju kao posebne celine (stanovi, poslovni prostori, garaže, garažna mesta i dr.).

Prema odredbi člana 134. stav 1. PPDV, novoizgrađenim građevinskim objektima, u smislu člana 25. stav 2. tačka 3) Zakona, smatraju se objekti iz člana 133. stav 1. ovog pravilnika čija je izgradnja, odnosno dogradnja započeta:

1) do 31. decembra 2004. godine, a nastavljena od 1. januara 2005. godine, u delu koji je izgrađen, odnosno dograđen od 1. januara 2005. godine;
2) od 1. januara 2005. godine.

Saglasno odredbi člana 134. stav 2. PPDV, ekonomski deljivim celinama u okviru novoizgrađenih građevinskih objekata smatraju se delovi tih objekata koji se isporučuju kao posebne celine (stanovi, poslovni prostori, garaže, garažna mesta i dr.).

II

Kada lice koje nije obveznik PDV u skladu sa ZPDV, u konkretnom slučaju Društvo 3, čiju celokupnu imovinu čini deo poslovnog objekta unetog kao ulog od strane Društva 2, izvrši statusnu promenu pripajanja Društvu 4 u skladu sa zakonom kojim se uređuju privredna društva, Društvo 3 nema obavezu evidentiranja u sistem PDV po tom osnovu, nezavisno od vrednosti imovine koja se tom statusnom promenom prenosi. Naime, s obzirom na to da u slučaju statusne promene dolazi do prometa sa aspekta ZPDV danom registracije statusne promene u skladu sa zakonom kojim se uređuje postupak registracije u Agenciji za privredne registre (u daljem tekstu: zakon kojim se uređuje registracija), da pravna posledica statusne promene pripajanja – prestanak postojanja društva koje se pripaja bez sprovođenja postupka likvidacije nastupa danom registracije statusne promene u skladu sa zakonom kojim se uređuje registracija, a da PDV aktivnost otpočinje narednog dana od dana kada je nastala obaveza evidentiranja za obavezu plaćanja PDV (uz napomenu da se u ukupan promet za obavezu evidentiranja u sistem PDV ne uračunava, između ostalog, promet objekata za vršenje delatnosti, odnosno ekonomski deljivih celina u okviru tih objekata), na dan registracije statusne promene pripajanja Društva 3 Društvu 4 dolazi i do prometa dela poslovnog objekta od strane Društva 3 Društvu 4 i do prestanka postojanja Društva 3, što znači da Društvo 3 ne može otpočeti PDV aktivnost narednog dana od dana registracije statusne promene pripajanja u skladu sa zakonom kojim se uređuje registracija.

* * *

Odredbom člana 33. stav 1. ZPDV propisano je da se malim obveznikom, u smislu ovog zakona, smatra lice koje vrši promet dobara i usluga na teritoriji Republike i/ili u inostranstvu, a čiji ukupan promet dobara i usluga u prethodnih 12 meseci nije veći od 8.000.000 dinara, odnosno koje pri otpočinjanju obavljanja delatnosti procenjuje da u narednih 12 meseci neće ostvariti ukupan promet veći od 8.000.000 dinara.

Mali obveznik ne obračunava PDV za izvršen promet dobara i usluga, nema pravo iskazivanja PDV u računima, nema pravo na odbitak prethodnog poreza i nije dužan da vodi evidenciju propisanu ovim zakonom (član 33. stav 2. ZPDV).

Mali obveznik može da se opredeli za obavezu plaćanja PDV podnošenjem evidencione prijave propisane u skladu sa ovim zakonom nadležnom poreskom organu i u tom slučaju stiče prava i obavezu iz stava 2. ovog člana, kao i druga prava i obaveze koje obveznik PDV ima po ovom zakonu (član 33. stav 3. ZPDV).

U slučaju iz stava 3. ovog člana, obaveza plaćanja PDV traje najmanje dve godine (član 33. stav 4. ZPDV).

Po isteku roka iz stava 4. ovog člana, obveznik može da podnese zahtev za prestanak obaveze plaćanja PDV nadležnom poreskom organu (član 33. stav 5. ZPDV).

Prema stavu 6. istog člana ZPDV, ukupnim prometom iz stava 1. ovog člana smatra se promet dobara i usluga iz člana 28. stav 1. tač. 1) i 2) ovog zakona, osim prometa opreme i objekata za vršenje delatnosti i ulaganja u objekte za vršenje delatnosti za koja naplaćuje naknadu (u daljem tekstu: ukupan promet).

U skladu sa članom 38. stav 1. ZPDV, obveznik koji je u prethodnih 12 meseci ostvario ukupan promet veći od 8.000.000 dinara dužan je da u roku od pet dana od dana kada je ostvario taj promet podnese evidencionu prijavu poreskom organu.

Objektima za vršenje delatnosti, u smislu ZPDV, smatraju se objekti iz člana 25. stav 2. tačka 3) ZPDV, kao i ekonomski deljive celine u okviru tih objekata, a koji se koriste ili će se koristiti za vršenje delatnosti (153. stav 2. PPDV).   

Odredbom člana 32b stav 2. ZPDV propisano je, između ostalog, da se smatra da PDV aktivnost otpočinje narednog dana od dana kada je nastala obaveza za evidentiranje za obavezu plaćanja PDV, odnosno danom opredeljivanja za obavezu plaćanja PDV.

U skladu sa odredbom člana 486. Zakona o privrednom društvima („Službeni glasnik RS”, br. 36/11, 99/11, 83/14 – dr. zakon, 5/15, 44/18 i 95/18 – daljem tekstu: ZPD), jedno ili više društava može se pripojiti drugom društvu prenošenjem na to društvo celokupne imovine i obaveza, čime društvo koje se pripaja prestaje da postoji bez sprovođenja postupka likvidacije.

Prema članu 505. stav 1. tačka 1) ZPD, pravne posledice statusne promene nastupaju danom registracije statusne promene u skladu sa zakonom o registraciji, a jedna od tih posledica je da imovina i obaveze društva prenosioca prelaze na društvo sticaoca, u skladu sa ugovorom o statusnoj promeni, odnosno planom podele.

Ako se statusnom promenom društvo prenosilac gasi, nastupa, između ostalog, i pravna posledica da društvo prenosilac prestaje da postoji bez sprovođenja postupka likvidacije (član 505. stav 3. tačka 1) ZPDV).