PREDLOŽENE SU IZMENE I DOPUNE PORESKIH I DRUGIH ZAKONA (odlaže se uvođenje preliminarne poreske prijave za PDV)

Na sednicama održanim 24. i 30. oktobra 2025. godine, Vlada Republike Srbije (u nastavku: Vlada RS) utvrdila je predloge izmena i dopuna nekoliko poreskih i drugih zakona, koje je 3. novembra 2025. godine, kao predlagač, uputila Narodnoj skupštini, radi usvajanja.

Očekuje se da sednica na kojoj bi se usvojile izmene ovih zakona bude održana u toku novembra. Iz oblasti kojima se PKT bavi, izdvajamo predloge izmena i dopuna sledećih zakona:

Zakona o PDV-u;
Zakona o elektronskom fakturisanju;
Zakona o elektronskim otpremnicama;
Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji;
Zakona o porezu na dohodak građana;
Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje.

Po značaju i aktuelnosti posebno se ističu izmene i dopune Zakona o PDV-u i Zakona o elektronskom fakturisanju. Kao što se moglo i očekivati, predloženo je da se odloži uvođenje preliminarne poreske prijave počev za po- reski period januar 2027. godine, odnosno januar–mart 2027. godine, umesto za poreski period januar 2026. godine, odnosno januar–mart 2026. godine, kako je inicijalno bilo planirano.

Što se Zakona o elektronskim otpremnicama tiče, kojim je predviđeno fazno uvođenje obaveze slanja, prijema i predstavljanja elektronskih otpremnica, njegova primena za pojedine obveznike počinje 1. januara 2026. go- dine.1 Iako se ne planira odlaganje ovoga roka, ipak je predloženo propisivanje tzv. relaksirajuće odredbe u ograničenom trajanju od šest meseci – zaključno sa 30. junom 2026. godine.

Prethodno, tokom pripreme nacrta izmena i dopuna ovih zakona, u oktobru 2025. godine sprovedene su javne konsultacije u kojima su mogle da uzmu učešće sve zainteresovane strane. Za ove potrebe, u okviru portala ekonsultacije.gov.rs, objavljeni su nacrti ovih zakona, u vezi sa čime smo, preko naše internet stranice porezi- online.rs, blagovremeno upoznali naše pretplatnike.

Na pomenutom portalu objavljeni su i nacrti dva potpuno nova poreska zakona:

Zakon o porezu na uvoz ugljenično intenzivnih proizvoda, i
Zakon o porezu na emisije gasova sa efektom staklene bašte.

Ipak, do završetka ovoga broja časopisa Vlada RS nije utvrdila predloge ovih zakona.

U nastavku teksta dajemo sažet prikaz predloženih izmena i dopuna poreskih zakona, s ciljem da čitaocima predstavimo najvažnije novine u ovim propisima. Detaljna objašnjenja svih izmena u ovim zakonima daćemo odmah po njihovom usvajanju i objavljivanju u Službenom glasniku RS.

1. PREDLOŽENE IZMENE I DOPUNE ZAKONA O PDV-U

Najvažnije predložene izmene i dopune Zakona o PDV-u odnose se na:

odlaganje uvođenja koncepta preliminarne pore- ske prijave;
mogućnost izdavanja periodičnih računa za pro- met vode, električne energije, prirodnog gasa i energije za grejanje odnosno hlađenje krajnjim potrošačima, u slučaju kada nije izvršeno očita- vanje stanja potrošnje;
obavezu izdavanja dokumenta o smanjenju u slu- čaju naknadnog smanjenja osnovice za promet dobara ili usluga za koji je poreski dužnik isporu- čilac dobara, odnosno usluga;
uređivanje poreskog perioda za koji se može smanjiti obračunati PDV u slučaju naknadnog smanjenja osnovice u zavisnosti od dana kada obveznik PDV-a koji je poreski dužnik ispuni pro- pisane uslove;
ispunjenost uslova za odbitak prethodnog poreza za primaoca kao poreskog dužnika u zavisnosti od dana sačinjavanja internog računa;
ispravku odbitka prethodnog poreza za primaoca dobara ili usluga u slučaju naknadnog smanjenja osnovice, smanjenja avansa ili storniranja doku- menata koji utiču na odbitak prethodnog poreza;
obavezu sačinjavanja internog računa u Sistemu elektronskih faktura (SEF-u) od strane korisnika SEF-a;
uređivanje poreskog perioda za koji se može smanjiti obračunati PDV u slučaju storniranja ra- čuna na kojima je iskazan PDV;
mogućnost ispravke greške koja se odnosi na obračunati PDV, odnosno prethodni porez bez podnošenja izmenjene poreske prijave, u skladu sa Zakonom o poreskom postupku i poreskoj admi- nistraciji (ZPPPA).

Predloženo je da ove izmene stupe na snagu osmog dana od dana objavljivanja u Službenom glasniku RS, s tim što bi se primenjivale počev za poreski period april 2026. godine, odnosno april–jun 2026. godine, osim odredbi koje se odnose na:

mogućnost izdavanja periodičnih računa za pro- met vode, električne energije, prirodnog gasa i energije za grejanje odnosno hlađenje – za koje je predviđeno da se primenjuju od 1. januara 2026. godine;

mogućnost ispravke greške koja se odnosi na obračunati PDV, odnosno prethodni porez bez podnošenja izmenjene poreske prijave, u skladu sa ZPPPA – za koju je predviđeno da se primenju- je počev za poreski period januar godine, odnosno januar–mart 2027. godine;
odlaganje uvođenja koncepta preliminarne po- reske prijave – za koje je predviđeno da se pri- menjuje počev od dana stupanja na snagu ovog zakona.

S tim u vezi predviđeno je da se odredbe ovog zakona koje sadrže ovlašćenja za donošenje podzakonskih akata primenjuju od dana stupanja na snagu ovog zakona, kao i da podzakonski akti budu doneti u roku od 60 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Jedna od najvažnijih predloženih izmena Zakona o PDV-u odnosi se na odlaganje uvođenja preliminar- ne poreske prijave za godinu dana.

Naime, kako je, prema Obrazloženju predlagača, Za- konom o izmenama i dopunama Zakona o PDV-u (Služ- beni glasnik RS, broj 94/24) predviđeno da će se pra- vila koja se odnose na preliminarnu poresku prijavu primenjivati počev za poreski period januar 2026. godine, odnosno januar–mart 2026. godine, a da je, u međuvremenu, zaključeno da je potrebno pojedno- staviti određena zakonska rešenja kako bi se smanjio broj grešaka u postupanju, ovim zakonom predlaže se uvođenje preliminarne poreske prijave počev za poreski period januar 2027. godine, odnosno januar– mart 2027. godine.

Kada je reč o prometu vode, električne energije, prirodnog gasa i energije za grejanje, odnosno hla- đenje krajnjim potrošačima, predložena je izmena prema kojoj, za razliku od opšteg pravila prema ko- jem promet tih dobara nastaje u momentu očitavanja potrošnje, ako se za promet dobara izdaju periodični računi, promet dobara smatra se izvršenim posled- njeg dana perioda za koji se izdaje račun. Pritom period za koji se izdaje taj račun ne može biti duži od godinu dana. Ovim rešenjem omogućava se da se periodični računi koji se izdaju za isporuku navede- nih dobara na osnovu procenjene potrošnje u skladu sa propisima kojima se uređuje energetika, smatraju računima izdatim u skladu sa propisima kojima se uređuje PDV.

U slučaju smanjenja osnovice za promet dobara i usluga za koji je obveznik PDV-a – isporučilac do- bara i usluga poreski dužnik u skladu sa Zakonom o PDV-u, predložena je obaveza izdavanja dokumenta o smanjenju, kao i uređivanje poreskog perioda za koji se može smanjiti obračunati PDV. Naime, ako je u jednom poreskom periodu smanjena osnovica, iznos obračunatog PDV-a može biti smanjen ako su ispunjeni propisani uslovi. S tim u vezi predloženo je da se izmena obračunatog PDV-a – smanjenje vrši za poreski period ako su, zaključno sa danom koji pret- hodi danu podnošenja poreske prijave za taj poreski period, a najkasnije 10. dana kalendarskog meseca koji sledi tom poreskom periodu, ispunjeni uslovi za smanjenje, u skladu sa ovim zakonom.

Na primer, ako se osnovica smanji u poreskom pe- riodu maj 2026. godine, uslovi za smanjenje PDV-a budu ispunjeni 10. juna 2026. godine, a poreska pri- java za poreski period maj 2026. godine bude podne- ta 12. juna 2026. godine, smanjenje PDV-a vrši se za poreski period maj 2026. godine. Ukoliko bi u istom primeru uslovi za smanjenje bili ispunjeni 11. juna 2026. godine, smanjenje PDV-a izvršilo bi se za pore- ski period jun 2026. godine.

U slučaju kada je primalac dobara ili usluga poreski dužnik, sačinjeni interni račun predstavlja jedan od uslova za odbitak prethodnog poreza. Predloženo je uređivanje jedinstvenog pravila za ostvarivanje pra- va na odbitak prethodnog poreza na osnovu sači- njenog internog računa u smislu da obveznik PDV-a može da ostvari pravo na odbitak prethodnog poreza za poreski period na osnovu internog računa – ako je interni račun sačinjen zaključno sa danom koji pret- hodi danu podnošenja poreske prijave za taj poreski period, u skladu s ovim zakonom, a najkasnije 10. dana kalendarskog meseca koji sledi tom poreskom periodu – nezavisno od toga da li je poreska obaveza nastala u poreskom periodu za koji se podnosi pore- ska prijava ili u nekom od prethodnih poreskih peri- oda i nezavisno od toga da li je interni račun sačinjen na dan nastanka poreske obaveze ili posle toga dana.

Predloženo je da korisnik SEF-a određen zakonom kojim se uređuje elektronsko fakturisanje, sačinja- va interni račun u Sistemu elektronskih faktura, određenog tim zakonom. Prema Obrazloženju pred- lagača, na taj način smanjuje se broj dokumenata koji se sačinjavaju po osnovu prometa dobara i uslu- ga za koji je primalac dobara i usluga poreski duž- nik u skladu sa Zakonom o PDV-u, avansa, povećanja osnovice za promet, smanjenja osnovice za promet i smanjenja avansa.

Naime, kako je propisima kojima se uređuje PDV predviđeno da se u navedenim situacijama sačinjava interni račun, a propisima kojima se uređuje elek- tronsko fakturisanje da se za iste situacije sačinjava odgovarajuća Pojedinačna evidencija PDV-a po osno- vu nabavki, predloženo rešenje treba da dovede do smanjenja dokumenata i jednostavnijeg postupanja obveznika PDV-a i drugih korisnika SEF-a.

Predloženo je da se uredi da se poreskim dužnikom smatra i lice koje u internom računu iskaže PDV, a da za to nije imalo obavezu u skladu sa Zakonom o PDV-u. Na ovaj način izjednačavaju se obaveze lica koja iskazuju PDV u računima koje izdaju drugim li- cima, sa obavezama lica koja sačinjavaju interne ra- čune.

U slučaju naknadnog smanjenja osnovice, predlo- ženo je da primalac dobara ili usluga vrši ispravku – smanjenje prethodnog poreza na osnovu doku- menta o smanjenju izdatog u skladu sa Zakonom o PDV-u, a ne na osnovu same činjenice da je došlo do smanjenja osnovice. Predložene su i odredbe kojima se uređuje poreski period za koji se u ovom slučaju vrši ispravka odbitka prethodnog poreza.

Naime, obveznik PDV-a vrši ispravku – smanjenje odbitka prethodnog poreza za poreski period ako na dan koji prethodi danu podnošenja poreske prijave za taj poreski period, a najkasnije 10. dana kalendar- skog meseca koji sledi tom poreskom periodu, pose- duje dokument o smanjenju, ili je u tom vremenskom periodu izvršeno storniranje dokumenta po osnovu kojeg dolazi do obaveze ispravke – smanjenja odbitka prethodnog poreza.

Na primer, ako bi u avgustu 2026. godine došlo do smanjenja osnovice za promet usluga izvršen u julu 2026. godine, a dokument o smanjenju izdat 10. sep- tembra 2026. godine, obveznik PDV-a – primalac usluga koji je istog dana primio dokument o sma- njenju, i koji 12. septembra 2026. godine podnosi poresku prijavu za poreski period avgust 2026. godi- ne, imao bi obavezu da za taj poreski period ispravi – smanji odbitak prethodnog poreza. Međutim, ukoliko bi u istom primeru dokument o smanjenju bio izdat i primljen 11. septembra 2026. godine, tada bi obve- znik PDV-a – primalac usluge imao obavezu ispravke – smanjenja odbitka prethodnog poreza za poreski period septembar 2026. godine. Prema važećem za- konskom rešenju, obaveza ispravke – smanjenja od- bitka prethodnog poreza u obe situacije postojala bi za poreski period avgust 2026. godine.

Predložena su jedinstvena pravila koja se odnose na storniranje računa sa iskazanim PDV-om, internog računa sa iskazanim PDV-om, kao i dokumenata po osnovu čijeg storniranja dolazi do povećanja osno- vice, odnosno obračunatog PDV-a.

Naime, prema predloženom rešenju, obveznik PDV-a koji je izdao račun sa iskazanim PDV-om dužan je da iskazani PDV plati. U slučaju storniranja toga računa zaključno sa danom koji prethodi danu podnošenja poreske prijave za poreski period, a najkasnije 10. dana kalendarskog meseca koji sledi tom poreskom periodu, smanjuje se iznos osnovice za taj poreski period, a iznos PDV-a može da se smanji za isti pore- ski period ako je obveznik PDV-a u navedenom vre- menskom periodu izdao novi račun u skladu sa ovim zakonom, u slučaju kada postoji obaveza izdavanja računa, i ako poseduje obaveštenje primaoca računa – obveznika PDV-a, ili lica koje ima pravo na refakciju PDV-a, u kojem je navedeno da PDV iskazan u računu nije korišćen kao prethodni porez, odnosno da za taj iznos PDV-a nije i neće biti podnet zahtev za refakci- ju PDV-a – u slučaju kada je račun izdat obvezniku PDV-a ili licu koje ima pravo na refakciju PDV-a. Za razliku od navedenog, prema sadašnjem zakonskom rešenju, najraniji poreski period za koji može da se smanji obračunati PDV je poreski period u kojem je račun storniran.

Predloženo je uvođenje mogućnosti da u poreskoj prijavi PDV-a za poreski period (bilo koji) bude iska- zan iznos manje obračunatog PDV-a, odnosno iznos više iskazanog prethodnog poreza za prethodne poreske periode.

Prema Obrazloženju predlagača, iskazivanjem ovih podataka smatra se da je otklonjena greška koja je za posledicu imala pogrešno utvrđenu visinu poreske obaveze i obveznik PDV-a nema obavezu podnošenja izmenjene poreske prijave u smislu ZPPPA. Ta radnja – iskazivanje podatka o iznosu manje obračunatog PDV-a, odnosno iznosu više iskazanog prethodnog poreza za prethodne poreske periode u poreskoj pri- javi za poreski period – ne smatra se podnošenjem izmenjene poreske prijave, što znači da se ovim re- šenjem ne ukida mogućnost podnošenja izmenjene poreske prijave u skladu sa ZPPPA.

Naime, predloženim rešenjem stvaraju se uslovi da se u poreskoj prijavi za poreski period (bilo koji) ot- klone greške iz prethodnih poreskih perioda, koje su za posledicu imale manje utvrđeni iznos pore- ske obaveze, pri čemu ne postoji ograničenje o pita- nju broja otklanjanja grešaka na navedeni način, za razliku od izmenjene poreske prijave koja se može podneti najviše dva puta. Pored toga, u slučaju iska- zivanja podatka o iznosu manje obračunatog PDV-a, odnosno iznosu više iskazanog prethodnog poreza za prethodne poreske periode u poreskoj prijavi za po- reski period, smatraće se da greškom u prvobitnoj poreskoj prijavi nije učinjeno krivično delo ili prekršaj iz zakona kojim se uređuju poreski postupak i pore- ska administracija. Predloženim rešenjem ne uređu- ju se pitanja koja se odnose na kamatu, što znači da se i u slučaju primene ovog rešenja na manje utvrđe- ni iznos poreske obaveze obračunava i plaća kamata u skladu sa ZPPPA.

2. PREDLOŽENE IZMENE I DOPUNE ZAKONA O ELEKTRONSKOM FAKTURISANJU

Najvažnije predložene izmene i dopune Zakona o elektronskom fakturisanju odnose se na:

odlaganje početka primene odredbe koja se od- nosi na sačinjavanje preliminarne poreske prijave PDV-a u SEF-u;
izuzetak od obaveze izdavanja elektronske faktu- re za promet na malo, kao i (ne)postojanje obave- ze elektronskog evidentiranja obračuna PDV-a po tom osnovu;
mogućnost da se SEF može koristiti za obradu, odnosno sačinjavanje, slanje, prijem i čuvanje drugih dokumenata koji su u vezi sa transakci- jama;
otklanjanje ranijeg propusta, odnosno izjednača- vanje položaja pravnih lica i preduzetnika u slučaju otklanjanja greške pre pokretanja postupka nadzora.

Predloženo je da ove izmene stupe na snagu osmog dana od objavljivanja u Službenom glasniku RS, s tim što bi se primenjivale, u skladu sa Zakonom o PDV-u, počev za poreske periode koji počinju posle 31. marta 2026. godine, osim izmene koja predviđa odlaganje početka primene odredbe koja se odnosi na sačinjavanje preliminarne poreske prijave PDV-a u SEF-u, a za koju je predloženo da se primenjuje od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Najvažnija izmena je: odlaganje početka primene odredbe koja se odnosi na sačinjavanje preliminarne poreske prijave PDV-a u SEF-u, čime se vrši uskla- đivanje sa predloženom izmenom u Zakonu o PDV-u.

Naime, predloženo je odlaganje početka primene odredbe koja se odnosi na sačinjavanje preliminar- ne poreske prijave PDV-a u SEF-u, počev za poreski period januar 2027. godine, odnosno januar–mart 2027. godine, umesto za poreski period januar 2026. godine, odnosno januar–mart 2026. godine, kako je inicijalno bilo planirano. Kako se navodi u Obrazlo- ženju predlagača, ovo je učinjeno s ciljem adekvatne pripreme za početak primene pravila koja se odnose na preliminarnu poresku prijavu PDV-a.

Predložena je dopuna člana 3. stav 2. tačka 1) Zakona o elektronskom fakturisanju, kojom se propisuje da se izuzetak od obaveze izdavanja elektronske fakture, koji se odnosi na promet na malo i primljeni avans za promet na malo, ne odnosi na:

promet na malo, uključujući i primljeni avans za promet na malo, koji se vrši imaocima korpora- cijskih kartica,
promet na malo subjektima javnog sektora, u skladu sa zakonom kojim se uređuje fiskalizacija.

Pritom, predloženo je da se ova elektronska faktura ne izdaje pre nego što je izdat fiskalni račun, u skladu sa zakonom kojim se uređuje fiskalizacija.

S tim u vezi predložena je dopuna člana 4. stav 2. tačka 1) Zakona o elektronskom fakturisanju (ozna- čena boldovanim tekstom) prema kojoj: izuzetno, obavezu elektronskog evidentiranja obračuna PDV-a nema obveznik PDV-a za izvršeni promet dobara i usluga, uključujući i primljeni avans za taj promet, za koji postoji obaveza izdavanja elektronske fakture sa iskazanim PDV-om u skladu sa ovim zakonom, s izuzetkom obveznika PDV-a koji primenjuje sistem naplate u skladu sa zakonom kojim se uređuje PDV za iznos PDV-a iskazanog u elektronskoj fakturi za koji ne nastaje poreska obaveza za poreski period na koji se odnosi elektronska faktura, kao i obveznika PDV-a koji nije izdao elektronsku fakturu u smislu člana 3. stav 2. tačka 1) ovog zakona;

U Obrazloženju predlagača navodi se da se vrši do- puna ove odredbe, kojom se propisuje da, pored na- vedenog, obavezu elektronskog evidentiranja obra- čuna PDV-a nema ni obveznik PDV-a koji nije izdao elektronsku fakturu u smislu člana 3. stav 2. tačka

1) ovog zakona, kao i da „normativna intervencija u članu 4. ovog zakona logično sledi prethodno navede- nu normu, pošto propisuje da obavezu elektronskog evidentiranja obračuna poreza na dodatu vrednost (u daljem tekstu: PDV) imaju i obveznici PDV koji vrše promet na malo imaocima korporacijskih kartica i subjektima javnog sektora. Naime, s obzirom na po- stojeću praksu u smislu izdavanja elektronskih fak- tura i posle roka za elektronsko evidentiranje obra- čuna PDV, neophodno je u SEF-u obezbediti podatak o obračunatom PDV za navedeni promet, kako bi u preliminarnoj poreskoj prijavi PDV bio iskazan tačan iznos obračunatog PDV.“

Predloženo je da subjekt javnog, odnosno privatnog sektora koristi SEF i za čuvanje dokumenata koji se odnose na elektronsko evidentiranje PDV-a, kao i da se SEF može koristiti za obradu, odnosno sačinjava- nje, slanje, prijem i čuvanje drugih dokumenata koji su u vezi sa transakcijama. Na ovaj način stvorili su se uslovi da se uredi da se, na primer, obaveštenje o ispravci, odnosno nekorišćenju PDV-a kao prethod- nog poreza može sačinjavati u SEF-u, pored drugih dokumenata.2 Dodatno, predložena je obaveza ču- vanja dokumenata u vezi s elektronskim evidentiranjem PDV-a, preliminarne poreske prijave PDV-a i drugih dokumenata u vezi sa transakcijama.

Predložena je i dopuna kojom se najavljuju budu- ći koraci u razvoju SEF-a a odnosi se na propisanu mogućnost (ne i obavezu) subjekta privatnog sektora da neposredno primi elektronsku fakturu izdatu u skladu s evropskim standardom elektronskog fak- turisanja, po osnovu transakcije u kojoj je izdavalac strano lice, što će biti moguće po uspostavljanju teh- ničko-tehnoloških uslova.

U okviru kaznenih odredbi zakona predloženo je: ako subjekt privatnog sektora, odnosno javno preduzeće, kao i preduzetnik, koriguje elektronsko evidentiranje PDV-a u kojem je ustanovljena greška, smatraće se da tom greškom nije učinjen prekršaj – pod uslovom da korekciju izvrši pre pokretanja postupka nadzora. Na ovaj način vrši se izjednačavanje položaja prav- nih lica i preduzetnika u slučaju otklanjanja greške pre pokretanja postupka nadzora, s obzirom da je prethodnim izmenama ovoga zakona učinjen propust – ova mogućnost nije se odnosila i na preduzetnika.

3. PREDLOŽENE IZMENE I DOPUNE ZAKONA O ELEKTRONSKIM OTPREMNICAMA

Najvažnije predložene izmene i dopune Zakona o elektronskim otpremnicama odnose se na:

propisivanje tzv. relaksirajuće odredbe u ograni- čenom trajanju od šest meseci, zaključno sa 30. junom 2026. godine;
propisivanje dodatnih izuzetaka od obaveze sla- nja elektronske otpremnice;
postupanje pošiljaoca elektronske otpremnice u slučaju privremenog prekida veze sa sistemom usled kvara ili nedostataka na sistemu, ili prekida internet veze;
omogućavanje subjektima javnog sektora, koji su ugovorne strane u okvirnim sporazumima kojima se utvrđuju uslovi i način dodele ugovora, da izvr- še uvid u elektronske otpremnice, odnosno elek- tronske prijemnice koje se šalju, odnosno prima- ju na osnovu tih ugovora;
nepostojanje uticaja na primenu drugih

Predviđeno je da će ovaj zakon stupiti na snagu osmog dana od dana objavljivanja u Službenom glasniku RS, a primenjivaće se od 1. januara 2026. godine.

S tim u vezi predviđeno je da će se odredbe ovog za- kona, koje sadrže ovlašćenja za donošenje podzakon- skih akata, primenjivati od dana stupanja na snagu ovog zakona, kao i da će se podzakonski akti doneti zaključno sa 15. decembrom 2025. godine.

Zakonom o elektronskim otpremnicama propisano je fazno uvođenje obaveze slanja, prijema i predstav- ljanja elektronskih otpremnica u zavisnosti od vrste transakcije, odnosno dobara čije se kretanje prati, kao i od toga ko su učesnici u transakciji (da li je reč o subjektima javnog sektora, subjektima privatnog sektora, odnosno dobrovoljnim korisnicima sistema ili prevoznicima), počev od: 1. januara 2026. godine, 1. januara 2027. godine i 1. oktobra 2027. godine.

S tim u vezi, iako se ne planira odlaganje, od- nosno pomeranje ovih rokova, predloženo je uvođenje tzv. relaksirajuće odredbe, prema kojoj se u periodu od 1. januara 2026. godine zaključno sa 30. junom 2026. godine, u postup- cima nadzora nad primenom ovog zakona ne uzimaju u obzir eventualne greške pri iskazi- vanju podataka u poslatim elektronskim otpre- mnicama i elektronskim prijemnicama.

Predloženo je uvođenje ovog izuzetka za slučaj sna- bdevanja vazduhoplova gorivom i mazivom ukoliko je mesto otpreme i mesto preuzimanja isti aerodrom, nakon što je, kako se u Obrazloženju navodi, defini- tivno utvrđeno da bi, u slučaju primene obaveze na ovakve situacije, postojao rizik u slučaju korišćenja uređaja koji sadrže elektroniku i emituju elektroma- gnetna zračenja.

Dodatno, u cilju praktičnog postupanja propisuju se i izuzeci u slučajevima kretanja dobara kod kojih se dobra ili deo dobara vraća istim prevoznim sredstvom neposredno nakon isporuke, kao i kretanja dobara po osnovu odobrenog kliničkog ispitivanja leka, odnosno medicinskog sredstva, u skladu sa zakonom kojim se uređuju lekovi i medicinska sredstva.

Predloženo je da sistem elektronskih otpremnica ko- risti i subjekt javnog sektora koji je ugovorna strana u okvirnom sporazumu kojim se utvrđuju uslovi i na- čin dodele ugovora tokom perioda važenja okvirnog sporazuma u smislu zakona kojim se uređuju javne nabavke, za prijem, čuvanje i uvid u postupanje sa elektronskim otpremnicama i elektronskim prije- mnicama poslatim u vezi sa izvršenjem ugovora za- ključenog na osnovu okvirnog sporazuma.

Predložena je izmena u članu 5. Zakona o elektron- skim otpremnicama, kojom se precizira način na koji postupaju pošiljalac, prevoznik i primalac elektron- ske otpremnice u slučaju privremenog prekida veze sa sistemom usled kvara ili nedostataka na siste- mu, ili u slučaju prekida internet veze. Dopunom se, pre svega, vrši objašnjenje načina na koji postupa primalac elektronske otpremnice u papirnom obliku, uz dodatnu izmenu da je, usled mogućnosti da sve tri strane učesnice u otpremi (pošiljalac, prevoznik i pri- malac) nemaju vezu ka sistemu, potrebno izraditi tri primerka elektronske otpremnice u papirnom obliku.

Predložena je izmena člana 6. stav 5. Zakona, kojom se propisuje da, pored već ranije navedenog (misli se na primenu odredaba zakona kojom se uređuju obračunavanje i plaćanje poreza na dodatu vred- nost, zakona i odredaba zakona kojima se uređuje računovodstvo u delu odredaba kojima se uređuje računovodstvena isprava), ovaj zakon ne utiče ni na primenu odredaba zakona kojim se uređuju akcize, i podzakonskih akata usvojenih na osnovu toga zakona.

4. PREDLOŽENE IZMENE I DOPUNE ZAKONA IZ OBLASTI POREZA NA DOHODAK GRAĐANA I DOPRINOSA ZA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANJE

Predložene izmene i dopune Zakona o porezu na do- hodak građana (u nastavku: ZPDG) i Zakona o dopri- nosima za obavezno socijalno osiguranje (u nastavku: ZDOSO) odnose se na:

povećanje neoporezivog iznosa zarade iz člana 15. stav 2. ZPDG – sa 28.423 dinara na 34.221 dinar mesečno;

produženje perioda primene „starih“ olakši- ca za zapošljavanje novih lica, koje se ostvaruju u vidu prava na povraćaj dela (od 65% do 75%) plaćenog poreza na zarade i doprinosa za oba- vezno socijalno osiguranje, po osnovu isplaćene zarade novozaposlenog lica – sa 31. decembra 2025. godine na 31. decembar 2026. godine,3 s tim da se pored toga predlaže i posebno ure- đivanje uslova u pogledu minimalnog trajanja evidencije kod Nacionalne službe za zapošlja- vanje, pre zasnivanja radnog odnosa za neza- poslena lica do 30 godina starosti, koja su regi- strovana u programu Garancija za mlade;

izmenu (produženje) roka u kojem su pomor- ci dužni da podnesu poresku prijavu u kojoj će iskazati obaveze po osnovu poreza i/ili doprino- sa za zdravstveno osiguranje na prihode koje su ostvarili u obračunskom periodu – kalendarskoj godini;

2) izmenu (skraćenje) roka, sa tri na dve godine, u kojem obveznik godišnjeg poreza na dohodak građana ne sme da otuđi investicione jedinice alternativnog investicionog fonda (u nastavku: AIF) kako ne bi izgubio pravo na poreski kredit;

preciziranje nadležnosti poreskog organa kome se podnose poreske prijave za prihode na koje se porez ne plaća po odbitku (od samo- stalne delatnosti, za prihode od nepokretnosti, za prihode po osnovu pružanja ugostiteljskih usluga, za kapitalne dobitke i za ostale prihode na koje se porez ne plaća po odbitku) i uređivanje načina (oblika) njihovog podnošenja.

Predloženo je da oba zakona stupe na snagu osmog dana od dana objavljivanja u Sl. glasniku RS, s tim što bi se odredbe oba zakona primenji- vale počev od 1. januara 2026. godine.

Kada je reč o roku u kojem su pomorci dužni da podnesu poresku prijavu, u skladu sa (važećim) odredbama člana 95. stav 8. ZPDG, pomorci imaju obavezu da poresku prijavu podnesu najkasnije do 31. marta tekuće godine, za prihode ostvarene u prethodnoj godini, a ukoliko se u periodu od 1. januara do 31. marta tekuće godine nalaze na plovidbi, poresku prijavu dužni su da podnesu u roku od 15 dana od dana prvog iskrcavanja u toj godini. Međutim, Vlada RS predlaže da se ovaj rok izmeni, odnosno da se utvrdi (jedin- stven) rok u kojem su pomorci dužni da podnesu prijavu i da se taj rok odredi „najkasnije u roku od 30 dana od isteka trećeg kvartala tekuće godine za prihode ostvarene u prethodnoj godini“.

Kao što smo već naveli, predlaže se i izmena, od- nosno skraćenje roka u kojem obveznik godišnjeg poreza na dohodak građana ne sme da otuđi inve- sticione jedinice AIF kako ne bi izgubio pravo na po- reski kredit. Naime, prema članu 89a stav 1. važećeg ZPDG, obvezniku koji izvrši ulaganje u alternativni investicioni fond, odnosno u kupovinu investicione je- dinice alternativnog investicionog fonda, priznaje se pravo na poreski kredit na račun godišnjeg poreza na dohodak građana najviše do 50% ulaganja izvršenog u kalendarskoj godini za koju se utvrđuje godišnji po- rez na dohodak građana, s tim da je stavom 4. ovog člana zakona propisano da, izuzetno od stava 1. ovog člana, ukoliko obveznik u kalendarskoj godini u kojoj je izvršio ulaganje u alternativni investicioni fond, od- nosno u kupovinu investicione jedinice alternativnog investicionog fonda, kao i u naredne tri kalendarske godine otuđi akcije ili udele u alternativnom investi- cionom fondu, odnosno investicione jedinice alterna- tivnog investicionog fonda, gubi pravo na prethodno ostvaren poreski kredit po osnovu toga ulaganja. Međutim, sada se predlaže izmena člana 89a stav 4. ZPDG, odnosno predlaže se da se propiše: ukoliko obveznik u kalendarskoj godini u kojoj je izvršio ula- ganje u alternativni investicioni fond, odnosno u ku- povinu investicione jedinice alternativnog investicio- nog fonda, kao i u naredne dve kalendarske godine otuđi akcije ili udele u alternativnom investicionom fondu, odnosno investicione jedinice alternativnog investicionog fonda, gubi pravo na prethodno ostva- ren poreski kredit po osnovu toga ulaganja.

5. PREDLOŽENE IZMENE I DOPUNE ZAKONA O PORESKOM POSTUPKU I PORESKOJ ADMINISTRACIJI

Prema Obrazloženju predlagača, osnovni ciljevi iz- mena i dopuna Zakona o poreskom postupku i pore- skoj administraciji / ZPPPA odnose se na preciziranje i pravnotehničko usklađivanje postojećih odredbi, u cilju obezbeđivanja jasnije primene propisa, smanjenja potrebe za tumačenjem i postizanja efikasnijeg i doslednijeg sprovođenja poreskog postupka.

U nastavku prenosimo predložene izmene:

vrši se pravnotehničko usklađivanje sa pravima i obavezama jedinica lokalnih samouprava tako što se član 2a stav 2. tačka 6) ZPPPA dopunju- je aktivnostima iz člana 160. ZPPPA, koje se ne odnose na rad i nadležnosti lokalne poreske ad- ministracije kao organizacionog dela jedinica lo- kalne samouprave, i to aktivnostima navedenim pod tačkom: 3a, 11, 11a,11v, 15, kao i člana 162a ZPPPA;
dopunjuje se odredba člana 108. stav 3. ZPPPA tako što se propisuje na kojoj oglasnoj tabli i internet strani lokalna poreska administracija objavljuje oglas o prodaji nepokretnosti. Lokal- na poreska administracija može da vrši prinudnu naplatu na nepokretnosti koja se nalazi na terito- riji njene jedinice lokalne samouprave, pa bi tre- balo urediti na čijoj oglasnoj tabli objavljuje oglas o prodaji nepokretnosti u navedenim slučajevima;
vrši se dopuna člana stav 1. ZPPPA tako što se propisuje da prodaju nepokretnosti neposred- nom pogodbom u jedinicama lokalne samoupra- ve određuje gradonačelnik, odnosno predsednik opštine, odnosno lice koje on ovlasti iz jedinice lokalne samouprave;
vrši se dopuna člana 129. ZPPPA tako što se no- vim stavom 5. ovog člana propisuje da u slučaju poreskih kontrola u pogledu ispunjenosti uslo- va za korišćenje poreskih olakšica u kojima je utvrđeno da poslodavac ne ispunjava uslove za njihovo korišćenje, Poreska uprava rešenjem nalaže poslodavcu da uplati porez, kao i dopri- nose za obavezno socijalno osiguranje, koji su prvobitno plaćeni iz budžeta Republike Srbije, bez nalaganja podnošenja izmenjene poreske prijave u kojoj se otklanjaju utvrđene nepravil- nosti. Kako se navodi u Obrazloženju, na ovaj način vrši se usklađivanje odredaba ZPPPA s odredbama Procedure u vezi sa plaćanjem do- prinosa, saglasno čl. 45g, 45d, 45đ, 45ž i 45z Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osi- guranje i razmenom podataka radi ostvarivanja prava iz obaveznog socijalnog osiguranja u slu- čajevima kada se utvrdi da poslodavac ne ispu- njava uslove za korišćenje propisanih olakšica. U Obrazloženju se navodi i sledeće: „S obzirom na to da se na osnovu podataka koje je iskazao poslodavac u poreskim prijavama PPP-PD vrši uplata doprinosa za obavezno socijalno osi- guranje iz budžeta Republike Srbije, da se poda- ci iz tih prijava dostavljaju Centralnom registru obaveznog socijalnog osiguranja (u daljem tek- stu: CROSO) i nadležnim fondovima, te da Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje na osnovu tih podataka, kao i sredstava uplaćenih iz budže- ta Republike Srbije upisuje staž zaposlenima za koje poslodavci koriste olakšice, potrebno je propisati da u slučaju kada se u postupku pore- ske kontrole utvrdi da poslodavac ne ispunjava uslove za korišćenje olakšica, sredstva koja su uplaćena iz budžeta nadležnim fondovima, uklju- čujući i iznos poreskog oslobođenja koji je poslo- davac koristio, uplati direktno budžetu Republike Srbije“;
vrši se pravnotehničko usklađivanje odredaba čl. 179.i 180. ZPPPA s odredbama člana 89. ZPPPA;

vrši se preciziranje odredaba čl. 38, 39. i 41. Za- kona o izmenama i dopunama Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji (Službeni glasnik RS, broj 94/24) iz razloga što su postupci preu- zimanja podataka iz registara koje vode nadlež- ni organi u toku, pa postoji potreba da se odloži rok početka primene ZPPPA, kako bi se stvorile sve tehničke i informatičke mogućnosti da se one implementiraju u postojeći informacioni sistem Poreske Odlaganjem roka na predloženi način omogućilo bi se da se preuzmu svi neop- hodni podaci i evidencije od drugih organa, a što je od ključnog značaja za implementaciju goto- vog komercijalnog softverskog rešenja, sređi- vanje računovodstvenih i drugih evidencija Po- reske uprave.

Predloženo je da ovaj zakon stupi na snagu osmog dana od dana objavljivanja.