PRIMENA PRAVILA O KAMATI „VAN DOHVATA RUKE“ U SLUČAJU KADA KAMATA NIJE EVIDENTIRANA KAO RASHOD PERIODA, VEĆ JE KAPITALIZOVANA KAO SASTAVNI DEO CENE KOŠTANJA PROIZVODA
Donosilac: Ministarstvo finansija
Broj: 2109856 2026 10520 004 000 011 004
Datum: 28. 5. 2026.
Razmotrili smo zahtev, koji ste dostavili ovom ministarstvu radi davanja mišljenja po pitanju priznavanja rashoda kamate u skladu sa članom 62. Zakona o porezu na dobit pravnih lica (“Službeni glasnik RS”, br. 25/01, 80/02, 80/02 – dr. zakon, 43/03, 84/04, 18/10, 101/11, 119/12, 47/13, 108/13, 68/14 – dr. zakon, 142/14, 91/15 – autentično tumačenje, 112/15, 113/17, 95/18, 86/19, 153/20, 118/21 i 94/24 – u daljem tekstu: Zakon) i, s tim u vezi, obaveštavamo vas o sledećem: Odredbama člana 6. st. 1. i 2. Zakona propisano je da je osnovica poreza na dobit pravnih lica oporeziva dobit, koja se utvrđuje u poreskom bilansu usklađivanjem dobiti obveznika iskazane u bilansu uspeha, koji je sačinjen u skladu sa međunarodnim računovodstvenim standardima (u daljem tekstu: MRS), odnosno međunarodnim standardima finansijskog izveštavanja (u daljem tekstu: MSFI), odnosno međunarodnim standardom finansijskog izveštavanja za mala i srednja pravna lica (u daljem tekstu: MSFI za MSP) i propisima Kojima se uređuje računovodstvo, na način utvrđen ovim zakonom.
U skladu sa članom 7. stav 1. Zakona, za utvrđivanje oporezive dobiti priznaju se rashodi u iznosima utvrđenim bilansom uspeha, u skladu sa MRS, odnosno MSFI i MSFI za MSP, kao i propisima kojima se uređuje računovodstvo, osim rashoda za koje je ovim zakonom propisan drugi način utvrđivanja.
Saglasno odredbama člana 62. st. 1. do 3. Zakona, kod duga prema poveriocu sa statusom povezanog lica iz člana 59. ovog zakona, poreskom obvezniku, izuzev banci i privrednom društvu koje obavlja delatnost finansijskog lizinga u skladu sa propisima koji uređuju finansijski lizing (u daljem tekstu: davalac finansijskog lizinga), priznaje se kao rashod u poreskom bilansu iznos kamate i pripadajućih troškova na zajam, odnosno kredit do visine četvorostruke vrednosti obveznikovog sopstvenog kapitala.
Za banke i davaoce finansijskog lizinga limit iz stava 1. ovog člana je desetostruki iznos obveznikovog sopstvenog kapitala.
Sopstveni kapital, u smislu ovog zakona, jednak je razlici između aktive na osnovu koje obveznik
ostvaruje prihod i dugova sa njom povezanih, s tim što su i aktiva i dugovi uprosečeni za stanje na dan 1. januara i 31. decembra tekuće godine.
Ograničenje kamate kod duga prema povezanom licu utvrđuje se u skladu sa odredbama člana 6. Pravilnika o sadržaju poreskog bilansa i drugim pitanjima od značaja za način utvrđivanja poreza na dobit pravnih lica (“Službeni glasnik RS”, br. 20/14, 41/15, 101/16, 8/19, 94/19, 159/20 i 97/21 – u daljem tekstu: Pravilnik), na Obrascu OK – Ograničenje kamate kod duga povezanom licu, koji je propisan tim pravilnikom.
U konkretnom slučaju, obveznik, koji je angažovan na izgradnji stambeno-poslovnog kompleksa koja se odvija po fazama definisanim projektnim planovima, a u cilju obezbeđivanja sredstva za finansiranje predmetnih etapa, zaključuje ugovor o kreditu sa svojim povezanim pravnim licem u kom su (kako navodite) definisane kamatne stope u skladu sa principom “van dohvata ruke”. Kako dalje navodite, kamatu (saglasno propisima o računovodstvu, tj. MRS 23 – Troškovi pozajmljivanja) obveznik kapitalizuje na zalihama nedovršene proizvodnje stanova, garažnih mesta, lokala i ostalih nepokretnosti kao deo cene koštanja ovih nepokretnosti. S tim u vezi, postavlja se pitanje da li se na kamatu, koja, s obzirom da je kapitalizovana nije iskazana u poslovnim knjigama kao rashod perioda, primenjuju odredbe člana 62. Zakona.
Imajući u vidu navedeno, u poreskom periodu u kom obveznik, saglasno propisima o računovodstvu, kamatu (iz ugovora o kreditu zaključenim sa povezanim pravnim licem) kapitalizuje na zalihama nedovršene proizvodnje nepokretnosti u izgradnji (kao deo njihove cene koštanja), smatramo da u tom poreskom periodu obveznik nije dužan da primeni odredbe člana 62. Zakona, s obzirom na to da kamata nije iskazana kao rashod perioda u bilansu uspeha.
Međutim, kada obveznik izvrši prodaju neke od predmetnih nepokretnosti (i po tom osnovu u poslovnim knjigama evidentira rashod), dužan je da u tom poreskom periodu utvrdi iznos kamate koji je u prethodnim poreskim periodima kapitalizovan tj. pripisan ceni koštanja (isključivo) prodate nepokretnosti i da na taj iznos kamate primeni pravila o sprečavanju utanjene kapitalizacije iz člana 62. Zakona.